Αρχικός τίτλος: Ιησουΐτες και Καπουκίνοι στη Σύρα- Εκκλησιές και απομεινάρια εποχών αλλοτινών.
Σήμερα, σκέφτηκα να σας πάω κάπου όπου λίγοι από εσάς νομίζω γνωρίζουν τι υπάρχει. Κι αν θέλετε να μάθετε για εμένα η αλήθεια είναι πως ούτε γω γνώριζα πολλά πράγματα γι' αυτό τον τόπο. Μέχρι που έμαθα αναγκαστικά λόγω σκαριού που λένε, καθώς κάθε φορά που μου τυχαίνει να βρίσκομαι σ' ένα μέρος το οποίο διατηρεί στα ονειρόπλαστα μπαούλα του έντονη τη μυρωδιά της ιστορίας, η ψυχή μου αναφτερώνεται κι ο νους μου αναζητά τη γνώση, την κυρία αυτή που κάθε φορά που την επισκέπτεσαι ξέρει πως να σου δίνει το αντίτιμό της.
Θα ταξιδέψουμε στις κυκλάδες και θα πάμε στο νησί της Σύρας, για να περπατήσουμε μέχρι το ξέγυμνο λοφοβούνι των καθολικών, που το απαντάς αμέσως με το βλέμμα σου μόλις προσαράξεις, καθότι πάνω στην κορφή του έχει καθήσει από αιώνες για να σου μαγνητίσει τη ματιά, μιά όμορφη πόλη που ναι παμπάλαιη. Η Άνω Σύρα. Εκεί, δεν θα ανεβούμε τυχαία, αλλά θα πάμε για να ανταμώσουμε δυό εκκλησιές που έχουν να μας ψιθυρίσουν παλιές ιστορίες για μοναχούς και για θρησκευτικά τάγματα. Άλλωστε και οι δύο εκκλησιές που θα επισκεφτούμε ανήκαν σε κάποια από δαύτα. Η μιά στο τάγμα του Ιησού κι η άλλη στων Γάλλων Καπουκίνων. Προτού να ιστορήσω όμως μέρη και γεγονότα, θέλω να σημειώσετε πως ότι θα σας πω, προέρχεται προπάντων από στοιχεία που με πολύ κόπο και αγάπη συγκέντρωσε μέσα σε ένα πλήθος από βιβλία (σήμερα ακυκλοφόρητα τα περισσότερα) κάνοντας δουλειά πολλών ετών, ένας ιστορικός Συριανός τ’όνομά του οποίου είναι Μάρκος Ρούσσος-Μηλιδώνης.
Αισθάνομαι όφελος να σας ενημερώσω, ότι σε ετούτο το κείμενο δεν θα παρακολουθήσουμε την ιστορία των ταγμάτων αλλά θα κάνουμε μονάχα μια όμορφη περιπλάνηση σε κάποιες από τις εκκλησιές τους, που σαν απομεινάρια μυστικά παρέμειναν από κείνους στον τόπο μας. Και είπα να ξεκινήσω να σας αφηγούμαι για το ναό των Ιησουϊτών, του τάγματος εκείνου που το όνομά του τ’απόκτησε όπως είναι προφανές από το μικρό όνομα του τέκνου του Θεού, Ιησού Χριστού. Η θέση του είναι μερικά μέτρα πιό κάτω από τον Καθεδρικό ναό του Αγίου Γεωργίου, που ναι η μεγάλη εκκλησιά των Καθολικών της Άνω Σύρου. Ο ναός αυτός στέκει επάνω στη χτισμένη με χαμηλόστεγα νοικοκυριά βραχοκορφή σαν ιερός πύργος. Άμα βρεθεί κανένας ξένος στο νησί είναι αδύνατο να μη τον θωρήσει. Από την Ερμούπολη και τους μικρούς οικισμούς των γύρω βουνών, φαίνεται απ’όλες τις μεριές άμα σταθείς για να κοιτάξεις. Νοτινά του είναι ο ναός των Ιησουϊτών, που εάν δεν έχεις ξανά επισκεφτεί την πόλη, η εύρεσή του ίσως σε βάλει σε ταλαιπωρεία. Για να τον βρείς θα πρέπει να πάρεις το δρομάκι που ενώνει με τον εμπρόσθιο τείχο του St. George. Εκεί, μόλις τελειώσει το ίσιωμα θα βρεθείς αντίκρυ με το όρος της Αληθινής του Φερεκύδη, που πήρε τ’όνομα της από το νερό της αλήθειας, το οποίο σύμφωνα με τους θρύλους έπινε ο Φιλόσοφος για να κατεβάσει τις ιδέες. Έπειτα, άμα κατηφορήσεις στα σκαλοπάτια που ναι αριστερά σου θα τηνε βρεις και θα την καταλάβεις από την παναγιά που είναι σκαλισμένη επάνω από την καφετιά λεία πόρτα της, και τα παράξενα παραθύρια που χει, τα οποία είναι από μόνα τους σύμβολα χριστιανικά. Παραθέτω λίγα λόγια από τον ιστορικό της Σύρου Μάρκο Ρούσσο, σχετικά με την ίδρυση της μονής και την έλευση και δράση στο νησί των δύο πρώτων Ιησουϊτών που τα γραψε στο βιβλίο του Syra Sacra:
«Ας επανέλθουμε όμως στους δύο πρώτους Ιησουϊτες της Σύρου Π.Ν. Miconi και Ιγν.Ε. Calzamiglia. Στις 9.1.1745, αντάλλαξαν το απόκεντρο ναίδριο της Παναγιάς της Κιουράς με την εκκλησία της Παναγιάς στο κέντρου του Κάστρου. Έμεναν στην κατοικία του ιερέα Νικ. Μαραγκού και δίδασκαν στα παιδιά την κατήχηση και τα στοιχειώδη γράμματα στο παρακείμενο ναίδριο του Αγίου Αντωνίου.. Από τότε αξιομίσθησαν των τίτλο «των διδασκάλων της Σύρου».
Όπως είδαμε το Μοναστηράκι που ζήσανε τα τέκνα του Ιγνατίου Λοϋόλα, του ιδρυτή του τάγματος είχε μια παλαιότερη ακόμη και από την εποχή της έλευσης των δυτικών καλογέρων στο νησί ιστορία, καθότι ο ναός δεν κτίσθηκε τότε αλλά παραχωρήθηκε από την Καθολική επισκοπή στους μοναχούς, αφού πρωτύτερα τους είχανε δώσει κάποιον άλλο της Παναγιάς της Κιουράς. Κι όπως ο ιστορικός μας, μας αφηγείται στο άλλο του βιβλίο που λέγεται Ιησουίτες του 17ου και 18ου αιώνα περιγράφουν το Αιγαίο:
«Το παρεκκλήσιο της Κιουράς της Πλάκας δεν ήταν κατάλληλο για την αποστολή του τάγματος επειδή βρισκόταν έξω από την πόλη, δεύτερο ότι η ελπίδα να επεκταθεί η πόλη προς εκείνο το σημείο ήταν αμφίβολη, και τρίτο ότι, έστω και αν επεκτεινόταν προς εκείνο το μέρος, η εκκλησία έμενε πάντοτε σε άβολη τοποθεσία, δηλαδή στην άκρη της Χώρας και πολύ μακριά από την άλλη άκρη.»
Έτσι, τελικά οι μοναχοί κάμανε για ησυχαστήριο και στέγασμά τους την εκκλησιά της Παναγιάς του Καρμήλου όπου στην είσοδό της βλέπει κανείς, πάνω στο μάρμαρο σκαλισμένη, τη χρονολογία που οικοδομήθηκε από τους απανωσυριανούς στα 1640 και από πάνω την επιγραφή: ΙΕΡΟΣ ΚΑΘΟΛΙΚΟΣ ΝΑΟΣ ΠΑΝΑΓΙΑ ΤΟΥ ΚΑΡΜΗΛΟΥ. Μέσα, η εκκλησία είναι απέρριτη, αλλά το τέμπλο μαζί με τ’αγγελάκι που κάθεται σε μια οπή δίπλα του, και κάποια σύμβολα που συναντάς όπως σε όλες τις εκκλησιές του κόσμου, φρονώ ότι θα σου κλέψουν για όσες στιγμές διαλέξεις να μείνεις μέσα τη ματιά. Σήμερα όμως όπως θα καταλάβεις οι προσευχές μπροστά στο εικονοστάσι της δεν γίνονται από άρρενες καλόγερους όπως σε κείνα τα παλιά τα χρόνια αλλά από καπουκίνες μοναχές που χουν ακολουθήσει στη ζωή τους όπως θα σε ενημερώσουν τον κανονισμό της Αγίας Κλάρας της Ασσίζης που ναι κι αυτή Αγία δυτική.
Αλλά ας συνεχίσω να σας αφηγούμαι για ακόμα λίγο την πορεία των Ιησουιτών στην Ελλάδα και στη Σύρα, οι οποίοι φαίνεται να μην έκαναν τίποτε άλλο από εκείνα που κάνανε σε όλα τα μέρη που φτάσανε επάνω στον πλανήτη. Ένα απ’αυτά τα πράματα που κάνανε πέρα από την κατήχηση και τις διδασκαλίες ήταν και η σημαντική ιστορικά και λαογραφικά, περιηγητική λογοτεχνία. Στη χώρα μας συνέγραψαν ένα μάτσο κείμενα με περιγραφές που αναφέρονταν σε κάθε εμπειρία του ταξιδιού τους τις οποίες έστελναν στους προιστάμενους της Αδελφότητας στη Ρώμη, όπου είχε την έδρα του το Κεντρικό Ηγουμενείο, στο Παρίσι και στην Κωνσταντινούπολη. Μια απ’αυτές τις όμορφες και πάραξενες για τις μέρες μας περιγραφές είναι κι αυτή που θα παραθέσω από έναν Ιταλό Ιησουίτη τον Ιερώνυμο Dandini, ο οποίος σ’ένα ταξίδι που πραγματοποίησε στα 1596 από την πατρίδα του για την ανατολή έκαμε στάση ημερών στην Κρήτη για την οποία συνέταξε ένα κείμενο που μετέπειτα έστειλε με την έκθεση του στον Πάπα Κλήμεντα τον Η΄. Μεταφέρω εδώ ένα κομμάτι του (από το βιβλίο Ιησουίτες του 17ου και 18ου αι. περιγράφουν το Αιγαίο):
«Αξιόπιστα πρόσωπα μου διηγήθηκαν κάτι το πολύ παράξενο, που έχει γραφτεί από σοβαρούς συγγραφείς. Στο όρος Ίδη βλαστάνει ένα φυτό το οποίο είδα μόνον από μακρυά. Όσα ζώα τρώγουν από το φυτό αυτό αποκτούν χρυσά δόντια, επειδή στην περιοχή αυτή υπάρχουν κοιτάσματα χρυσού. Στην ίδια περιοχή φυτρώνει ένα χόρτο το οποίο έχει πικρή γεύση. Όποιος φάει απ’αυτό δεν πεινάει για μια ολόκληρη μέρα. Ακόμη πιο εκπληκτικά είναι μερικά νομίσματα που φέρουν το όνομα της Αγίας Ελένης. Βρίσκονται σε αγρούς με κοιτάσματα σιδήρου και αργύρου. Επειδή δεν υπήρχαν χρήματα στην περιοχή αυτή, οι κάτοικοι αφηγούνται ότι η Αγία Ελένη κατασκεύασε μπρούτζινα νομίσματα τα οποία αργότερα μετέβαλε σε αργυρά. Λέγουν ακόμη ότι μέχρι σήμερα τα νομίσματα αυτά έχουν την ιδιότητα να θεραπεύουν όσους ασθενείς τα κρατήσουν ή τα ακουμπήσουν στο δέρμα τους.»
Ωστόσο δεν κάνανε μονάχα μαθήματα και περιηγήσεις καθόσον το πνεύμα μερικών από κείνους ήτανε καλοκάγαθο και είχανε αρετές σπουδαίες, αλλά βοήθησαν και τους επαναστάτες Πελοποννήσιους κατά τη διάρκεια των πολεμικών γεγονότων του 1825, την εποχή που ο αιμοδιψής Ιμπραίμ, ο γιός του Ηγεμόνα της Αιγύπτου, τρύπωνε από τις ακτές της Μεσσηνίας στο Μοριά, αντάμα με τα φουσσάτα του. Τότε, μια μερίδα από τους πιο εύπορους Μοραίτες, μάζεψαν τα μπαγκάζια τους και εξαφανίστηκαν προσωρινά από προσώπου γης κάνοντας προσπάθειες να διαφυλάξουν τους εαυτούς τους και τις περιουσίες τους. Κι έτσι, μερικοί από τους πιο σπουδαίους, κάνανε για καταφύγιο τους την Άνω Σύρα που ήταν προστατευόμενη από τη δύση (εξού και ο χαρακτηρισμός της που ήταν ακόμη παλαιότερος ως η «Νήσος του Πάπα»), όπου βρήκανε αμέσως θαλπωρή από τους Μοναχούς Ιησουίτες και Καπουκίνους..
Για εκείνα τα ιστορικά γεγονότα μεταφέρω ένα απόσπασμα από το βραβευμένο από την Ακαδημία των Αθηνών σύγγραμμα του Αντρέα Θεοδ.Δρακάκη «Ιστορία του οικισμού της Ερμουπόλεως (Σύρας)»:
«Εν μέσω της τραγωδίας αυτής οι εύποροι έσπευδον να εγκαταλείψουν την Πελοπόννησον και όσοι δεν ηδύναντο να απομακρυνθούν οι ίδιοι, απέστελλον μακράν, εις τας νήσους, τας οικογενείας των, τα πολύτιμα αντικείμενά των και τας περιουσίας των. Και ως ασφαλέστερον μέρος εκρίθη η Άνω Σύρα, όχι βεβαίος ο παράλιος συνοικισμός. Οι εντόπιοι Καθολικοί, απελάμβανον των συμπαθειών των ξένων και αμέτοχοι του Αγώνος, με την μικράν των κωμόπολιν, ανεξάρτητον, αυτόνομον και σαφώς αποκλείσασαν πάσαν ανάμιξιν εις τον επαναστατικόν αγώνα απετέλει, κατά την εποχήν εκείνην, πολύτιμον καταφύγιον των περιουσιών και αυτών των ταγών της Ελληνικής Επαναστάσεως. Μαυροκορδάτος, Μιαούλης, Κωλέτης, Κανάρης προσέτρεξαν εις τους Καθολικούς Συριανούς διά να διασώσουν τας περιουσίας των. Έφθασαν να χρησιμοποιήσουν και αυτάς τας Μονάς των Καπουτσίνων και των Ιησουϊτών, αι οποίαι δεν ηρνήθησαν να βοηθήσουν τους απειλουμένους. Η Άνω Σύρα την εποχή εκείνην, μετεβλήθη εις την μικράν Ελβετίαν της Ελληνικής Επαναστάσεως.»
Αυτή την ώρα όμως θα εγκαταλείψουμε το ιερό χώρο για να μείνει ήσυχος και μονάχος με τις καλόγριες που μεριμνούν για εκείνον και τον αγκαλιάζουνε όπως κι αυτός τις εναγκαλιάζει για να τελούν τις προσευχές τους. Και θα κατηφορήσουμε για την εκκλησιά των Καπουκίνων που έχει τη θέση της λιγάκι παρακάτω, βηματίζοντας σιγανά επάνω στα πλακόστρωτα καντούνια για τα οποία φρόντισαν οι συριανοί να ανοίξουνε σκοτεινές γαλαρίες με σκοπό να διευκολύνουν την ατέλειωτη πορεία τους που είναι λαβυρινθώδης. Ολόκληρος ο οικισμός της Άνω Σύρου από τα παλιά τα χρόνια είχε χτιστεί μ’έναν πολύ παράξενο τρόπο έτσι που θα’λεγες ότι θυμίζει τα περίφημα μεσαιωνικά «μπούργκος» που εντοπίζει κανείς σε διάφορες πόλεις της Ευρώπης, τα οποία χουν κρυμμένη στα τειχιά των νοικοκυριών τους, τη μεσαιωνική αρχιτεκτονική. Και νάσου τελικά μετά από λίγη ώρα η εκκλησιά που ψάχναμε, μ’ενα στεγάδι σκοτεινό να κάμνει άνοιγμα στη μέση της, που το βαφτίσανε οι καθολικοί «στεάδι του Αϊ Γιάννη», επειδή το μοναστήρι είναι σ’αυτόν τον Άγιο αφιερωμένο. Το στεγαδάκι καταλήγει σε μιά από τις μνημειακές πύλες της Χώρας που αμπαρώνανε τον οικισμό κατά τις νυχτερινές ώρες φυλάγοντας τον από κανένα βραδυνό γιουρούσι, φαινόμενο σύνηθες για τις αλλότινες εποχές.
Εκείνο τον καιρό που ταξίδεψα στο νησί μου χε υποδείξει κάποιος που γνώρισα στο καθεξής καλά, ότι το εκκλησάκι έχει κρυμμένες από κάτω του κατακόμβες, μα, όποιον κι αν ερώτησα κατόπιν από κάτι λόγιους που έπιασα την κουβέντα στην Ερμούπολη, δεν μου το επιβεβαίωσε. Θα είναι θρύλος φαίνεται που σεργιανά επάνω στο βράχο. Εκείνο που είναι αληθινό κι έχει να κάνει με το πνεύμα, είναι ότι εντός του κτιρίου σώζεται μιά βιβλιοθήκη που χει σωρό από σπουδαία βιβλία, και έγγραφα που κάνουνε στοίβες, τα οποία μείνανε στο ναό κληρονομιά από την εποχή των Γάλλων καλογέρων. Σήμερα οι θύρες του Μοναστηριού, που άλλοτε καλοσόριζαν ίσαμε πενηνταπέντε μοναχούς, έχουνε κλείσει ερμητικά αφήνοντας μας με την απορία για το εσωτερικό του. Τις ημέρες εκείνες, ένας ντόπιος με είχε ενημερώσει πως μέχρι πριν τρία χρόνια ζούσε ακόμη, και λειτουργούσε ένας Καπουκίνος ιερέας, μέχρι που και κείνος έκαμνε πανιά για τους ουρανούς και η μονή μαράζωσε. Άλλοτε, όταν η Άνω Σύρος ήταν υπό τη Γαλλική προστασία, απάνω σε μιά θέση, κυμμάτιζε και η Φράγκικη σημαία, για να τηνε βλέπουν οι Οθωμανοί και να μην τους κάνει η καρδιά να ζυγώσουν. Κι έτσι, τα μοναστήρια του κάστρου, μείνανε όλα ανέπαφα και όρθια, ακόμη κ’ ύστερα από τόσους αιώνες. Κι αν θέλετε την ταπεινή μου γνώμη, είναι στ’αλήθεια εξαίρετοι στόχοι για κάθε λάτρη του παλαιού καιρού και σίγουρα για τον κάθε εραστή ή τον περιστασιακό φίλο και αναγνώστη της ιστορίας.
[Βιβλιογραφία:]
-ΙΗΣΟΥΙΤΕΣ ΣΤΟΝ ΕΛΛ. ΧΩΡΟ (1560-1915). Μάρκος Ν. Ρούσσος-Μηλιδώνης [Κ.Ε.Ο.]
-ΙΗΣΟΥΙΤΕΣ ΤΟΥ 17ΟΥ ΚΑΙ 19ΟΥ ΑΙΩΝΑ ΠΕΡΙΓΡΑΦΟΥΝ ΤΟ ΑΙΓΑΊΟ. Μάρκος Ν. Ρούσσος Μηλιδώνης [Εκδ. Δήμου Άνω Σύρου]
-SYRA SACRA. Η ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΣΥΡΟΥ. Μάρκος Ν. Ρούσσος Μηλιδώνης[ΚΙ.Κ.Ε.Δ.Ε.]
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΙΣΜΟΥ ΤΗΣ ΕΡΜΟΥΠΟΛΕΩΣ (ΣΥΡΑΣ). Ανδρέας Θεοδ. Δρακάκης. [Τυποκυκλαδική Α.Ε.]
[Φωτογραφικό Υλικό]
[5]
Ο 'Αγιος Γεώργιος επάνω στο βράχο με τα καθολικά σύμβολα και το εσωτερικό του. Στην εικόνα (5) διακρίνεται το εικόνισμα του επισκόπου της 'Ανω Σύρας Ιωάννη-Ανδρέα Κάργα, που απαγχωνίστηκε στα 1617 από τους Οθωμανούς. Εκείνη την ημέρα ο ίδιος λαός, παρέδωσε το κάστρο της πόλης στις φλόγες.
Η μονή των Ιησουϊτών.
Συμβολισμοί στα παραθύρια της Μονής, στο ένα με Χερουβείμ, το οποίο πλαισιώνεται με ακτίνες, προστάτης του χώρου και απεσταλμένος του Θεού, ενώ στο άλλο παραθύρι διακρίνεται ένας Ήλιος που με τις ακτίνες του συμβολίζει το μεγαλείο και τη δόξα του Θεού.
Η Παναγιά του Καρμήλου, συναντάται ανάγλυφη επάνω από την είσοδο.
Ο εσωτερικός χώρος με το τέμπλο.
[19]
Πίνακες με θρησκευτικές απεικονίσεις από το εσωτερικό της Μονής. Στην εικόνα 19, διακρίνεται πιθανότατα η Αγία Κλάρα της Ασσίζης στο πλάι του Αγίου Φραγκίσκου.
Ο ιδρυτής του τάγματος του Ιησού, Ιγνάτιος Λοϋόλα (1491-1556) με φωτοστέφανο στην κεφαλή του, ευλογεί του μαθητές του. Στην εικόνα διακρίνεται και ο Θυρεός του τάγματος με τα αρχικά IHS. Πίνακας αγνώστου από το εσωτερικό του Μοναστηριού.
Ένα Αγγελάκι σε ευλαβική στάση κοντινά στο τέμπλο.
[22]
[23]
Aπεικόνιση της «Ιερής Καρδιάς- Sacred Heart». Αποτελεί συνηθισμένη απεικόνιση σε ναούς της Καθολικής Εκκλησίας και σε λιγότερες της Αγγλικανικής(δηλ. Προτεσταντικής) Εκκλησίας. Συναντάται συνήθως ως εξής: μία καρδιά στο κέντρο με ακτίνες γύρω της ή πάνω σε φωτιά, με ένα σταυρό στην κορυφή της ή κάποιο στέμμα, να τρυπάτε από ένα δόρυ ή αγκάθινο στέμμα.
Ένας αρχικός ξεκάθαρος συμβολισμός είναι ο εξής: η καρδιά απεικονίζεται κατά αυτόν τον τρόπο, σε πλήρη θέα και πολλές φορές να αιμορραγεί, ώστε να δώσει έμφαση στην ανθρώπινη φύση του Ιησού Χριστού.
Επίσης, δεν πρέπει να παραβλέψουμε ότι ως σύμβολο στο διάκοσμο εκκλησίας αποτελεί σημείο διαλογισμού και λατρείας των πιστών. Ως τέτοιο, συνδέεται με διάφορες αρχέγονες πεποιθήσεις που θέλανε το πνεύμα ενός ανθρώπου να βρίσκεται στην καρδιά του. Επιπλέον, η καρδιά αποτελεί ένα κλασικό σύμβολο για την αγάπη και την ανδρεία.
Ο στόχος της χρήσης της «Ιερής Καρδιάς» είναι να κάνει τον πιστό να εστιάσει στην ουσία του Ιησού Χριστού, δηλαδή στα λόγια του. Έτσι, το σύμβολο αυτό αποτελεί στην ουσία αναφορά στα πάθη και το κουράγιο του Ιησού, στα οποία δίνεται ακόμα περισσότερη έμφαση με τη χρήση των ακτινών γύρω από την καρδιά ή της φωτιάς.
Το βιβλικό χωρίο στο οποίο στηρίζεται το παραπάνω σύμβολο είναι εύκολο να βρεθεί: είναι το σημείο όπου ένας Ρωμαίος στρατιώτης τρυπάει με ένα δόρυ το πλευρό του σταυρωμένου Χριστού για να δει αν αυτός έχει πεθάνει.
Το εν λόγω σύμβολο άρχισε να χρησιμοποιείται ως αποτέλεσμα της στροφής αρκετών πιστών και ιερέων στο διαλογισμό πάνω στις πληγές του Ιησού, μία στροφή που ξεκίνησε τον 12ο αιώνα μ.Χ.. Ακόμα περισσότερη έμφαση δόθηκε σε αυτό το είδος διαλογισμού χάρη στα οράματα της Καθολικής Αγίας Μαρίας- Μαργαρίτας(1647- 90).
Τέλος, το σύμβολο που υπάρχει πάνω από την Ιερή Καρδιά στη φωτογραφία που μου έστειλες είναι ο «Παντεπόπτης Οφθαλμός». Εμφανίζεται μέσα σε ένα τρίγωνο που αποτελεί αναφορά στην Τριαδικότητα του Θεού και παρουσία και των τριών εκφάνσεων του στο χώρο(Πατέρας Θεός, Ιησού Χριστός και 'Αγιο Πνεύμα). Αποτελεί σαφή αναφορά στην παρουσία του Θεού, στο γεγονός ότι ο Θεός τα βλέπει και τα γνωρίζει όλα. Οι ακτίνες που υπάρχουν γύρω από το σύμβολο φανερώνουν τη δόξα του Θεού.
[24]
[25]
Παρόμοιο σύμβολο που αποτελεί μία κλασική αναπαράσταση της Ιερής Καρδιάς με μία μικρή αλλά σημαντική διαφορά σε σχέση με το σύμβολο της προηγούμενης εικόνας. Αντί η καρδιά να τρυπάται από δόρυ, τρυπάται από ένα σπαθί. Αυτό είναι αρκετό ώστε να αλλάξει το είδος συμβολισμού της αναπαράστασης αυτής και από σύμβολο των παθών του Ιησού να γίνει σύμβολο της Παρθένου Μαρίας. Σε αυτήν την περίπτωση το σύμβολο ονομάζεται «Η Αμόλυντη Καρδιά της Παναγίας- Immaculate Heart of Mary».
[Σημείωση: Τον αποσυμβολισμό στις εικόνες 22-23-24 και 25, πραγματοποίησε με τις πολύτιμες γνώσεις του για χάρη του κειμένου ο συνεργάτης και φίλος Νικόλαος Κουμαρτζής, τον οποίο και ευχαριστώ από καρδιάς για τη συνεισφορά του.]
Σκαλοπάτια που οδηγούν...στης Μονής τον τοίχο(!). Τα συναντά κανείς εάν πάρει το δρομάκι αριστερά της εισόδου.
Στενά στριφογύριστα σοκάκια και ομορφιές στην 'Ανω Σύρο.
Το μοναστήρι των Καπουκίνων καλογέρων, ή αλλιώς του 'Αι Γιάννη, με την ωραία στοά και τα κατώγια του.
Η 'Ανω Σύρος από τη μεριά της Αληθινής, και το «θαύμα» της Ερμούπολης.
